ذكر وقايع سال دويست و دهم از رحلت خير البشر و در سال دويست و دهم از رحلت پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و آله ، در روز عاشورا عجيف از بصره به كشتى نشسته به بغداد آمد و بيست و هفت هزار كس از قبيلهء زط را امان داده همراه آورد و در جانب شرقى بغداد فرود آمدند . معتصم ايشان را به سرحد روم به موضعى كه مشهور به « عين زربه » است ، فرستاد . در آن حدود ايشان روميان را چنان مغلوب ساختند كه خاطر اهل اسلام من جميع الوجوه از آن جانب فارغ و مطمئن گشت . امّا بابك خرّمى ، بعد از آنكه اسحاق بن ابراهيم قريب شصت هزار نفر از متابعان ايشان را به قتل رسانيده و جمعى كثير را از اطفال و عورات ايشان گرفت ، شروع در خرابى بلاد و اخراج مردم معتصم كرد و كار او باز بسيار قوّت گرفت . بنابراين ، معتصم در اين سال خيذر بن كاوس را كه از ملوك‌زاده‌هاى ماوراء النهر و مشهور به « افشين » بود « 1 » ، با لشكرى عظيم به جنگ بابك خرّمى فرستاد . چون افشين به حدود اصفهان رسيد ميانهء افشين و بابك جنگى عظيم واقع شده و خلقى بسيار از مردم بابك به قتل رسيدند و بابك با جمعى كثير روى گردانيده به جانبى به دررفت . افشين از تعاقب مردم او مردم خود را منع نموده گفت : هنوز اين بدبخت جماعتى كثير دارد ، مبادا از سر خود گذشته برگردند و چشم‌زخمى به ما رسد . صلاح در آن است كه مرتبهء او را ضعيف بايد ساخت تا به آسانى به دست آيد .

--> ( 1 ) . خيذر بن كاوس ، از شاهزادگان اشروسنه در سرزمين هياطله بود و مانند پدران خويش ، در آن ولايت « افشين » خوانده مىشد . ( تاريخ يعقوبى ، ج 3 ) در باب ظهور و سقوط وى و خيانتهايش به بابك و مازيار ؛ - دكتر زرّين‌كوب ، دو قرن سكوت ، ص 256 به بعد .